Stinzenplanten en de boshyacint

Marian Langeveld. Foto Caroline de Jong

Elk voorjaar ligt er een blauw tapijt over Bloemendaal (Parnassia-locatie Monsterseweg) en het Hyacintenbos. Een prachtig gezicht dat zo’n drie weken duurt: de wilde of boshyacint staat in bloei. Uniek omdat je het bijna nergens in de natuur en omgeving zo overdadig aantreft. Hoe komt het dat dit bloempje vooral op Bloemendaal en directe omgeving te zien is?

Van natuur naar cultuurlandschap
Na de 12e eeuwse stormvloeden werd het ondergelopen land vanaf de Maasmond ontgonnen: de oprichting van het Hoogheemraadschap van Delfland. Het land werd ingedeeld in ambachten, adellijke families lieten versterkte huizen bouwen en vanuit de kerkelijke parochies werden kerken, kapellen en kloosters gebouwd. Ter Heijde, Monster, Poeldijk en Loosduinen vormden één parochie. Binnen de parochiegrens lagen het kasteel Polanen (1295), versterkt huis: Huis de Camp en Oudenburg, parochiekerk Monster, Abdij Loosduinen (1240), kapel Poeldijk.

De legende vertelt dat edelen uit de omgeving Honselersdijk en Polanen eeuwen geleden meegingen met de kruistochten naar Jerusalem en omgeving. Daar aangekomen vielen hen de mooie blauwe, roze en witte kruisvormige bloemetjes op, de blauwe overheersten. Het kon geen toeval zijn dat bloemetjes met de vorm van het heilig kruis bloeiden in de omgeving waar ooit het kruis had gestaan. Ze besloten, als aandenken aan hun lange tocht en als bewijs dat ze op de bedevaartplaats waren geweest, een aantal van deze blauwe bloemetjes waaraan in de grond bolletjes bleken te zitten mee terug te nemen. Terug in Holland was het bloemetje verdord. Achteloos werden de bolletjes weggeworpen in het dal vlak achter de duinen dichtbij het huis. De bolletjes doken onder en vermenigvuldigden zich. Zo ontstond het da(a)l vol bloemen. Het blauwe waas kwam en komt elk voorjaar op deze plaats terug – een bewijs van oude reizen. In Bloemendaal en het Hyacintenbos kan de bezoeker elk voorjaar van januari tot mei van verschillende stinzenplanten en andere voorjaarsbloeiers genieten.

Een tijdlang na de Tweede Wereldoorlog kon de AVN, als Haagse natuurvereniging, exclusief toegang bieden aan het Hyacintenbos. Dat was ook in de tijd dat een vertegenwoordiger van het gemeentebestuur in het AVN bestuur zat.