Home » nieuwsbrieven » Nieuwsbrief januari 2026 » Noodkap monumentale kastanjes

Noodkap monumentale kastanjes

Zes monumentale kastanjebomen rond Plein 1813, de Sophialaan en de Nassaukade zijn in december 2025 met spoed gekapt. Het gaat om bomen die de Tweede Wereldoorlog hebben overleefd en die destijds zelfs met prikkeldraad zijn beschermd. Dat juist deze iconische kastanjes nu verdwijnen, roept veel vragen en emoties op.

De bomen waren al langere tijd aangetast. Veel aangetaste kastanjes kunnen, mits goed gevolgd en verzorgd, nog jarenlang blijven staan. In dit geval heeft aanvullend onderzoek echter uitgewezen dat meerdere bomen in korte tijd sterk achteruit zijn gegaan.

Aanleiding voor dat extra onderzoek was het omvallen van een kastanjeboom bij een ambassadeurswoning in dezelfde buurt. Daarbij vielen geen gewonden, maar het incident maakte duidelijk dat de stabiliteit van sommige bomen mogelijk sneller afneemt dan eerder werd aangenomen. Uit vervolgonderzoek bleek dat bij meerdere kastanjes de wortels onvoldoende functioneren. Hierdoor zijn de bomen niet langer stevig verankerd in de bodem en kunnen zij bij harde wind omwaaien.

Volgens de gemeente en betrokken onderzoekers levert dit een acuut veiligheidsrisico op, juist omdat het gebied intensief wordt gebruikt door verkeer en voetgangers. Om die reden is gekozen voor noodkap. De zes bomen zijn daarom zonder de gebruikelijke, langere procedure verwijderd. Eerst worden de plantvakken hersteld en volgt een nadere beoordeling van de overige bomen in het gebied. Pas daarna wordt duidelijk wat er op termijn voor de gekapte bomen terugkomt.

Naast deze noodkap staan in de omgeving nog meer bomen op de planning om te worden gekapt via de reguliere procedures. De besluitvorming hierover is grotendeels gebaseerd op zogeheten trekproeven, waarbij wordt gemeten hoeveel kracht nodig is om een boom om te trekken. Over de betrouwbaarheid en interpretatie van deze methode bestaat binnen de bomenwereld discussie. In vakliteratuur wordt erop gewezen dat trekproeven momentopnames zijn en dat uitkomsten sterk afhangen van aannames, meetomstandigheden en vermoedelijk te grote veiligheidsmarges.

Het verdwijnen van deze monumentale kastanjes is dieptriest. Het is weer een voorbeeld waarom het zo belangrijk is zorgvuldige afwegingen tussen veiligheid, behoud van groen erfgoed en transparantie over de gebruikte beoordelingsmethoden te hebben. Juist bij grote monumentale stadsbomen met een grote visuele, landschappelijke, ecologische en historische waarde.