Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's Gravenhage en omstreken
AVN site » Haagwinde » Kastanjebloedingsziekte

Kastanjebloedingsziekte

Onlangs kreeg de AVN vragen van omwonenden over de bomen op het Koningsplein. Hier staan onder andere veel mooie paardenkastanjes waarvan er twee gemerkt waren met een groen kruis. Waarom waren deze bomen nu gemerkt en wat houdt dit verder in? Een korte schouw ter plaatse bevestigde het vermoeden, dat ze zijn aangetast door de kastanjebloedingsziekte (KBZ) en om die reden gekapt moeten worden.
Tekst en foto’s: Bas Steenks
De KBZ is een relatief nieuwe boomziekte die in 2002 voor het eerst in Nederland is gesignaleerd. Al snel bleek dat de ziekte zich in rap tempo verspreidde en in 2004 was ook Den Haag bereikt. Op dat moment was nog niet bekend, wat de oorzaak van deze schadelijke aantasting is. Er werd een landelijk onderzoek ingesteld. Na jaren intensief onderzoek bleek de boosdoener een bacterie te zijn.

Het ziektebeeld
Het meest opvallende kenmerk van de ziekte is het vrijkomen van een oranjekleurig vocht dat op verschillende plaatsen op stam en dikke takken door de schors naar buiten dringt. Na enkele dagen droogt dit vocht op tot een zwarte korst. Daarna kunnen scheuren in de bast ontstaan en stukken schors afvallen. De bacterie veroorzaakt vaak een verzwakking van vitaliteit waardoor de boom gevoelig wordt voor secundaire aantastingen door zwammen. De oesterzwam en het fluweelpootje zijn dan de bekendste soorten. De afnemende vitaliteit vertaalt zich doorgaans in het kleiner worden van het blad of het plotseling afsterven van het blad tijdens het groeiseizoen. Daarnaast gebeurt het regelmatig dat een reeds verzwakte boom in het voorjaar nog wel iets uitloopt, maar dan al snel stopt met de groei. Het ziektebeeld manifesteert zich in veel verschillende vormen.

Toename van de ziekte
Sinds 2004 zijn er in Den Haag al honderden kastanjes aan de KBZ bezweken. En dit proces is nog niet gestopt. Alhoewel de jonge kastanjes vaak gevoeliger zijn voor de bacterie, vallen er ook regelmatig volwassen exemplaren uit door de ziekte. Zo staan er in de singeltaluds van de Maartensdijklaan prachtige dubbelbloemige paardenkastanjes van ruim 60 jaar oud. Sinds twee jaar zijn hier al enkele exemplaren aan de ziekte bezweken en op dit moment zijn weer drie bomen gemerkt met een groen kruis. Maar een aangetaste boom zal niet in alle gevallen verder aftakelen en snel doodgaan. Er zijn verscheidene gevallen bekend waarbij kastanjes al jaren de kenmerken van de KBZ vertonen maar niet of nauwelijks verzwakken. Verder is het ziekteverloop per soort verschillend. Bij aantasting van een rode kastanje (Aesculus carnea) is het ziekteverloop doorgaans sneller dan bij de witte kastanje (Aesculus hippocastanum).

Warmtebehandeling
Er wordt al jaren naar een middel gezocht om de ziekte te bestrijden. Tot op heden nog steeds zonder succes, totdat vorig jaar bekend werd dat er successen worden geboekt door middel van een warmtebehandeling van de boom. Alleen de praktische uitvoerbaarheid kent nog een aantal problemen waarvoor een oplossing gevonden zal moeten worden.