Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor 's Gravenhage en omstreken
AVN site » Haagwinde » De Japanse duizendknoop een exotische woekeraar

De Japanse duizendknoop een exotische woekeraar

Op meer en meer plekken in Den Haag is de Japanse Duizendknoop te vinden. Op het eerste gezicht een mooie plant. Heldergroene steel met rode vlekjes en aan de takken ellipsvormige bladeren. Een hele groep van soms wel manshoge stengels is een fraai gezicht. Maar schijn bedriegt. Deze plant behoort tot de zogenaamde invasieve exoten, planten en dieren die van elders hier expres of per ongeluk zijn gebracht. En die het dan zo goed doen dat de inheemse soorten er door verdrukt kunnen raken.

Door: Tim de Frel
In het geval van de Japanse duizendknoop is dat in extreme vorm waar te nemen. Waar deze plant verschijnt, verdwijnen andere plantensoorten. Bovendien wordt de plant door in Nederland levende insecten niet als voedselplant gebruikt. Daardoor is een veld met Japanse duizenknopen soortenarm.

Schade door wortelstokken
Er is nog een ander probleem met deze plant. Net als bamboe groeit hij via wortelstokken. Bij de Japanse duizendknoop is de groeikracht zo sterk dat ze makkelijk door scheuren en spleten in steen en beton groeien en op deze manier gebouwen,wegen en dijken ernstig kunnen beschadigen.
Deze woekeraar is niet alleen in Nederland een probleemplant geworden. Ook in Engeland zorgt hij voor veel schade aan gebouwen en kerkhoven. Verder verspreidt de soort zich erg makkelijk langs spoorbanen. Het zaad lift mee met treinen en daardoor verspreidt hij zich steeds makkelijker door heel Europa. Inmiddels wordt de plant internationaal tot de 100 meest invasieve exoten gerekend en gezien als een serieuze bedreiging voor de inheemse biodiversiteit.

Bestrijding niet eenvoudig
De bestrijding van Japanse duizendknoop is niet eenvoudig. Een enkele keer maaien en weghalen van het maaisel of het met wortel en al verwijderen van de plant is geen duurzame oplossing. De kleinste resten van wortels of stelen groeien direct uit tot nieuwe planten en de wortels reiken metersdiep. De wortelstokken kunnen zich tot 7 meter zijwaarts vertakken. In Nederland wordt her en der een intensief maaibeheer van meerdere maaibeurten achter elkaar gevoerd en in enkele Nederlandse gemeenten worden geiten en varkens ingezet om de planten kort te houden in de hoop dat hij door uitputting dood zal gaan.
In het buitenland wordt geëxperimenteerd met natuurlijke bestrijdingsmiddelen maar daar moet nog veel onderzoek naar worden gedaan. In Engeland heeft men uitgerekend dat een totale uitroeing van de Japanse duizendknoop uitkomt op meer dan 2 mil11jard euro. En om het nog erger te maken: tot voor kort waren alleen vrouwelijke exemplaren van de duizendknoop bekend maar sinds een paar jaar zijn ook mannelijke planten in Nederland aangetroffen waardoor via de zaden een nog snellere verspreiding mogelijk is geworden.



Uw hulp gevraagd
De gemeente Den Haag heeft nog geen beleid om deze invasieve exoot aan te pakken. De groeiplaatsen zijn nog beperkt. Maar juist om die reden is het belangrijk dat er in een vroeg stadium aandacht aan gegeven wordt. De AVN wil dit wel onder de aandacht bij de beleidsmakers brengen. Daarbij kunnen wij uw hulp gebruiken. U kunt uw waarnemingen van de Japanse duizendknoop doorgeven via www.avn.nl zodat wij een beeld krijgen waar deze plant precies groeit. Kijkt u dan vooral op ruige plekken die niet regulier onderhouden worden. En houd er rekening mee dat de plant op voedselrijke grond veel hoger groeit dan op bijvoorbeeld schraal duinzand.
Met uw meldingen kunnen wij een overzichtskaartmaken. Hopelijk kan dat bijdragen aan een effectieve bestrijding.